सुखानुभव सोशल मिडीयाचा-

सुखानुभव सोशल मिडीयाचा-

असं म्हणतात, की सोशल मिडीया जग आभासी असत. इथे सत्य काहीच नसत, असतो तो केवळ सत्याचा भास. पण, माझा अनुभव नेमका उलट आहे. मला ह्या इथेच अनेक उत्तम माणसं भेटलीयत. त्यापैकी जवळप सर्वांचेच विचार एकमेकांपेक्षा वेगळे आहेत, श्रद्धा वेगळ्या आहेत, परंतु, त्यांच्यातलं माणुसकीच तत्व मात्र एकाच आहे. एकमेकांच्या विचारांचं, श्रद्धांचा आदर करून आम्ही एकेमकांच्या जवळ आलोय. त्यातील कित्येकांना मी अद्याप भेटलेलोही नाही, तरीही आमचं जवळच मैत्र जुळलंय. शेवटी, सोशल मिडीया हे एक शस्त्र आहे आणि शस्त्र कधीही वाईट किंवा चांगलं नसत, तर ते शस्त्र हाती धरणारे हात आणि त्यामागचा विचार चांगला किंवा वाईट असू शकतो. कोणत्या विचाराने आपण शस्त्र हाती धरतो, तो विचार महत्वाचा..!

हे सांगण्याचा उद्देश म्हणजे, सोशल मिडीयाचा मला अलीकडेच आलेला एक सुखानुभव. कोणतीच ओळख नसताना, माणुसकीचा प्रत्यय देणारा आणि म्हणून चांगुलपणाची आस आणखी वाढवणारा.

काय झालं ते सांगतो. आमच्या कुडाळात एक आश्रम चालतो. ‘संविता आश्रम’. कुडाळच्या पणदूर इथे तो आश्रम आहे. ‘जीवन आनंद. नांवाची संस्था तो आश्रम चालवते. हा आश्रम माझ्या लक्षात हिला तो त्यांच्या एका वैशिष्ट्यामुळे. ह्या आश्रमाचे पदाधिकारी निराधारांना आधार देतात. हे निराधार आहेत रस्त्यावर त्यांच्याच लोकांनी बेवारस सोडून दिलेली माणसं. ह्या माणसांत वृद्धांचा प्रमाण लक्षणीय. त्यातही अपंगांची संख्या जास्त. तरुणपणी खस्ता खाऊन मोठं केलेल्या, मार्गाला लावलेल्या त्यांच्या मुलांनी आपल्या वृद्ध आई-वडिलांना त्यांची अडचण होते म्हणून सोडून दिलेले बहुसंख्य वृद्ध आहेत हे. हातपाय थकलेले, त्याहीपेक्षा मनाने खचलेले. आपलीच मुलं आपल्याशी परक्यासारखी वेगळ्याच अपरिहार्य परिणाम त्यांच्या शरीराप्रमाणेच स्मरणशक्तीवरही झालेला. त्यांचं नांव-गाव-ठिकाण असं सर्व विस्मरणात गेलेलं. एका अर्थी हे चांगलंच. कटू आठवणी डोक्यात येतंच नाहीत. त्यामुळे आपली मुलंबाळ आपल्याशी कशी वागली हे आठवत नाही. असे ह्यातील बरचसे वृद्ध. काही मुलंही आहेत त्या आश्रमात. ती ही अशीच. वासनेच्या खेळातून जन्मतःच नकोसे झालेले अनाथ जीव ते. त्यांचा काहीच दोष नसताना उकिरड्यावरचं आयुष्य नशिबी आलेलं. अर्थात हे नशीब असत हे त्या लहानांना कुठून कळावं. त्यांच्या दृष्टीने तेच आयुष्य सत्य असतं. तर अश्या ह्या समाजाच्या उकिरड्यावर फेकलेल्या लोकांना ह्या ‘संविता आश्रमाने आधार दिलेला. त्यांच्याशी माणसाने माणसाशी वागण्याचा प्रयत्न केलेला.

ह्या आश्रमाचं वैशिष्ट्य म्हणजे, हा आश्रम पूर्णपणे समाजाच्या मदतीवर चालतो. ह्यांना कोणतीही सरकारी मदत मिळत नाही आणि ते मागायलाही जात नाहीत. समाजातलीच काही संवेदनशील माणसं ह्या आश्रमाला त्यांना जमेल तसा आश्रय देतात. हा आश्रमातल्या निराधारांची संख्या सतत वाढती असल्याने, आश्रमाला मिळणाऱ्या देणग्या काही पुरेश्या पडत नाहीत आणि म्हणून आश्रमाचे पदाधिकारी देणग्या, पैसे किंवा वस्तू रूपाने, मिळवण्याच्या प्रयत्नात असतात. आज ह्या संस्थेचे चार ठिकाणी आश्रम आहेत. सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात कुडाळ आणि मुंबईतल्या खार, सांताक्रूझ आणि विरार इथे.

मध्यंतरी ह्या आश्रमाचे एक पदाधिकारी श्री. संदीप परब यांची समाजाला आवाहन करणारी एक पोस्ट माझ्या वाचनात आली. आश्रमासाठी एका चार चाकी वाहनांची आवश्यकता होती. वापरलेलं, सेकंड हॅन्ड वाहनही त्यांना चालणार होत, पण ते त्यांना भेट स्वरूपात हवं होत. कुडाळ येथील आश्रमातील बहुतेक व्यक्ती वृद्ध आणि अपंग असल्याने, त्यांना वैद्यकीय मदतीची नेहेमीच गरज भासत असते हा आश्रम हमरस्त्यापासून काहीसा दूर असल्यामुळे, अश्या व्यक्तींना दवाखान्यात नेण्याचा प्रसंग आल्यास, आश्रम चालकांची फारच तारांबळ उडते आणि म्हणून त्यांना एका चार चाकी वाहनांची गरज होती. हे वाहन समाजातील कुणीतरी भेट म्हणून द्यावं असं आवाहन करणारी ती पोस्ट होती.

ही पोस्ट मी माझ्या फेसबुक वॉलवर शेअर केली आणि मी माझ्या मित्रपरिवाराला आश्रमाला मदत करण्याचं आवाहन केलं. दोनेक दिवसांनंतरमाझे फेसबुकवर मित्र झालेलय श्री. राजेंद्र कामेरकरांचा मला फोन आला आणि त्यांनी संविता आश्रमाला ते सध्या वाहन भेट देऊन शकत नसले तरी, इतर काहीतरी भेट देण्याची इच्छा व्यक्त केली. मी श्री. कामेरकर याना, त्यांनी आश्रमाच्या पदाधिकाऱ्यांशी बोलून घ्यावं आणि आश्रमाला आणखी कोणती गरज आहे ते विचारून तशी मदत करावी अशी विनंती केली. भेट गरज भागवणारी असावी आणि म्हणून ज्यांना गरज आहे, त्यांच्याशीच चर्चा करून कामेरकरांनी काय भेट द्यावी ते ठरवावं, असही मी त्यांना सुचवलं.

पुन्हा दोन दिवसांनी मला श्री. राजेंद्र कामेरकरांचा फोन आला. दरम्यानच्या काळात कामेरकरांच्या ‘सामाजिक बांधिलकी’ संस्थेचे चे काही सदस्य कुडाळतील आश्रमात भेट देऊन आले होते आणि त्यांची संस्था ‘सामाजिक बांधिलकी’ आश्रमाला सात सायकली भेट म्हणून देणार असल्याचं मला फोनवर सांगितलं. संविता आश्रमात निराधार मुलं असून त्यांना शाळेत जाण्यासाठी रोज तीन-चार किलोमीटरची पायपीट करावी लागते व त्यांचा अभ्यासाचा वेळ प्रवासातच खर्च होतो, हे लक्षात घेऊन त्यांनी आश्रमातल्या एकूण सात मुलांसाठी सात नव्याकोऱ्या सायकली भेट देण्याचे आश्रमाच्या पदाधिकार्त्यांशी चर्चा करून ठरवलं. मला आनंद वाटला. नुकताच दिनांक १२ ऑक्टोबरला श्री. राजेंद्र कामेरकर आणि त्यांच्या ‘सामाजिक बांधिलकी’ या संस्थेच्या सहकाऱ्यांनी सहकारी कुडाळच्या संविता आश्रमात जाऊन आश्रमातील मुलांना सायकली भेट देण्याचा लहानसा कार्यक्रम केला.

सुरुवातीला मी सोशल मिडियाचा वापर आपण कोणत्या हेतूने करतॊ, तो हेतू किंवा तो विचार महत्वाचा असतो असं म्हटलंय. असं म्हणण्याचं कारण म्हणजे, ‘संविता आश्रमाचे’चे मुख्य श्री. संदीप परब आणि ‘सामाजिक बांधिलकी’चे श्री. राजेंद्र कामेरकर ह्यांना मी अद्याप भेटलेलो नाही. आमची तिघांचीही भेट सोशल मीडियावर झाली, ती ही वेगवेगळ्या ठिकाणी. श्री. संदीप परब आणि मी सिंधुदुर्गातल्या एका व्हाट्सअँप ग्रुपमध्ये एकत्र आहोत, तर श्री. राजेंद्र कामेरकर माझे फेसबुकवरचे मित्र. आम्ही एकमेकाला अद्याप प्रत्यक्ष भेटलेलो नसूनही आम्हाला एकमेकांच्या कामाविषयी असलेल्या विश्वासातून हे सगळं घडून आलंय. हे जग आभासी असतं, असं जे बोललं जातं त्याला छेद देणारी ही घटना आहे.

आता थोडंसं श्री. राजेंद्र कामेरकारांविषयी..! मी गेली काही वर्ष ‘समाज’ केंद्रस्थानी ठेवून सोशल मिडियातून लेखन करतो, त्या लेखनातून मला अनेक कधीही न भेटताही जवळचे झालेले अनेक मित्र मिळाले, त्यापकी एक श्री. राजेंद्र कामेरकर..! श्री. कामेरकर किंवा त्यांची संस्था ‘सामाजिक बांधिलकी’ चे सदस्य कुणीही धनाढ्य असामी नाहीत. कुटुंबाच्या गरज भागवण्यासाठी नोकरी करणारी ही आपल्या चारचौघांसारखीच सामान्य माणसं आहेत. त्यांचं असामान्यत्व एवढ्यासाठीच की, ही माणसं स्वतःच्या कुटुंबाची काळजी घेतानाही, समाजातील सामान्य वंचित लोकांनाही जमेल तसं सुखी करण्यासाठी धडपडत आहेत. श्री. कामेरकर आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांची *सामाजिक बांधीलकी* ही संस्था तळागाळातील शिक्षणापासून वंचित असलेल्या, कुपोषणाने ग्रस्त असलेल्या, अनाथ, वृद्धाश्रमात जीवन कंठित असलेल्या लोकांना मदतीचा हात देण्यासाठी प्रयत्नरत आहे. शिक्षणापासून वंचित, कुपोषित, अनाथ-अपंग-वृद्ध हे देखील समाजपुरुषाचं अंग असून, समाजपुरुषाचं चलनवलन जर व्यवस्थित चालायचं असेल तर, त्या समाजपुरुषाचं कोणतंही अंग अविकसित किंवा दुर्बल असून चालणार नाही, ह्या विचाराने काम करणारी माणसं आहेत.

श्री. कामेरकरांनी त्यांच्या पूर्वायुष्यातील काही काळ, त्यांच्या कौटुंबिक अडचणींमुळे. आश्रमात काढावा लागला आहे. त्यामुळे तिथल्या आयुष्याची, त्यात येणाया अडचणीची त्यांना कल्पना आहे. आपल्यासारखं आयुष्य मुळात कुणाच्या वाटेल येऊ नये आणि आलंच, तर ते जास्तीत जास्त सुकर व्हावं ह्या हेतूने कामेरकर आणि आणि त्यांच्या ११० सहकाऱ्यांनी ही संस्था सुरु केली आहे.

आता सर्वात महत्वाचं. जस मी थेट संदीप परबाना किंवा राजेंद्र कामेरकरांना अद्याप प्रत्यक्ष पाहिलेलं नाही, तसाच ‘सामाजिक बांधिलकी’ या कामेरकरांच्या संस्थेतल्या एकूण ११० सदस्यांपैकी अनेकांनी एकमेकांना पाहिलेलं नाही. कारण इथे ओळख महत्वाची नाही, तर हाती घेतलेलं कार्य आणि त्यामागचा उद्देश महत्वाचा आहे..! ओळखीतून फार तर सरकारी काम होतील, फारच झालं तर प्रेम वैगेरे होईल, पण सामाजिक कार्य उभं राहताना कार्य उभं राहताना कठीण..! त्यासाठी लागते हाती घेतलेल्या कामावरची निष्ठा आणि स्वतः ठरवलेल्या उद्दिष्टांवरचा विश्वास..!! ती ह्या संस्थेकडे पुरेपूर आहे.

तसे मी, संविता आश्रमाचे श्री. संदीप परब आणि ‘सामाजिक बांधिलकी’चे श्री. कामेरकर, असे तिघेही जण एकमेकाला भेटलो नसतानाही आम्हा कधी त्याची अडचण जाणवली नाही की आमच्या मनात एकमेकांविषयी किंतु-परंतु आलं नाही. कारण कुणाला तरी, कुणाची तरी, काहीतरी मदत व्हावी हा आणि इतकाच आमचा हेतू होता आणि तो पूर्ण झाला. ही ताकद सोशल मिडियाची. सोशल मिडियामुळे निर्माण झालेल्या एकमेकांविषयीच्या विश्वासाची..!!

-नितीन साळुंखे

9321811091

17. 10. 2019

ताजा कलम –

१. #संविता_आश्रमाला_एका_चार_चाकी_वाहनांची_गरज_अजूनही_आहे. #कुणाला_शक्य_असल्यास_ती_मदत_अवश्य_करावी_ही_विनंती. #वापरलेलं_सेकंड_हॅन्ड_वाहनही_चालेल.

श्री. संदिप परब संपर्क (आश्रम)
+91 93730 47628
+91 98202 32765

२. ‘सामाजिक बांधिलकी’ ह्या नोंदणीकृत संस्थेमध्ये जवळ जवळ 110 जण आहेत. सर्वजण आपापली नोकरी सांभाळून जमेल तशी, परंतु, निष्ठने समाजसेवा करीत आहेत. दरमहा काही रक्कम काढली जाते त्यातून विविध सामाजिक उपक्रम राबवले जातात. ह्या संस्थेत कुणाला सामील व्हायचं असेल, तर कृपया सोबतच्या पत्त्यावर/दूरध्वनी क्रमांकावर संपर्क साधावा ही विनंती.

श्री. राजेंद्र सदाशिव कामेरकर,

सामाजिक बांधिलकी संस्था- संस्थापक/ अध्यक्ष

9930134151, 9987146493